Śliska podłoga kojarzy się wielu osobom z dużym supermarketem, mokrą halą produkcyjną albo magazynem. W praktyce problem dotyczy także bardzo małych firm: sklepu osiedlowego, biura obsługi klienta, salonu kosmetycznego, gabinetu, punktu odbioru paczek, małej gastronomii, kancelarii, pracowni, recepcji czy lokalu usługowego. Wystarczy deszczowy dzień, topniejący śnieg, rozlana kawa, świeżo umyta posadzka albo kawałek folii na podłodze, aby zwykłe przejście stało się miejscem wypadku.
Poślizgnięcie albo potknięcie bywa lekceważone, bo nie brzmi tak groźnie jak praca z maszyną, chemikaliami czy elektronarzędziami. To błąd. Upadek na twardej podłodze może skończyć się stłuczeniem, złamaniem, urazem głowy, skręceniem stawu, uszkodzeniem nadgarstka albo długą niezdolnością do pracy. Jeżeli poszkodowanym jest klient, firma może dodatkowo mierzyć się z reklamacją, roszczeniem i utratą zaufania.
Dla mikroprzedsiębiorcy najważniejsze jest to, że wiele takich zdarzeń da się ograniczyć prostymi działaniami. Nie chodzi o tworzenie rozbudowanego systemu procedur. Chodzi o zauważenie miejsc, w których podłoga może stać się śliska, mokra, nierówna albo zastawiona, i o wprowadzenie jasnych zasad reagowania. W małej firmie często wystarczy porządek, dobra wycieraczka, szybkie usuwanie zabrudzeń, sprawne oświetlenie, odpowiednie oznaczenie zagrożenia i regularne sprawdzanie przejść.
Największy problem ze śliską podłogą polega na tym, że zagrożenie pojawia się nagle. Rano wszystko może wyglądać dobrze, a godzinę później przy wejściu zbiera się woda z butów klientów. Pracownik myje podłogę, ale nie stawia żadnego ostrzeżenia. Kurier wnosi paczki w deszczu i zostawia mokre ślady. W punkcie usługowym rozlewa się preparat, napój albo woda z wiadra. Ktoś nie zauważa przezroczystej folii stretch na jasnej posadzce.
Wypadek często trwa sekundę, ale jego skutki mogą ciągnąć się tygodniami. Pracownik, który upadnie i złamie rękę, nie będzie mógł normalnie wykonywać obowiązków. Klient, który poślizgnie się przy wejściu, może uznać, że firma nie zadbała o bezpieczeństwo. Właściciel musi wtedy tłumaczyć, jakie działania podjął, czy zagrożenie było oznaczone, czy podłoga była utrzymana w dobrym stanie i czy pracownicy wiedzieli, jak reagować.
Dlatego śliska podłoga powinna być traktowana jako element BHP i organizacji lokalu. To nie jest temat wyłącznie dla sprzątaczki. Odpowiada za niego cała organizacja pracy: sposób wejścia do lokalu, częstotliwość sprzątania, stan posadzki, ustawienie mat, rozmieszczenie towarów, usuwanie odpadów, reagowanie na rozlane płyny i informowanie klientów oraz pracowników o chwilowym zagrożeniu.
W małych firmach ryzyko poślizgnięcia lub potknięcia najczęściej pojawia się tam, gdzie ludzie wchodzą, przechodzą, zatrzymują się albo przenoszą rzeczy. Pierwszym takim miejscem jest wejście do lokalu. W deszczu, śniegu i błocie woda oraz zabrudzenia są wnoszone na butach. Jeśli wycieraczka jest za mała, przesuwa się, zawija albo jest przemoczona, przestaje spełniać swoją funkcję.
Drugim miejscem są przejścia między stanowiskami, regałami i pomieszczeniami. W sklepie mogą to być alejki, okolice lady, strefa przy kasie i dojście do zaplecza. W biurze: korytarz, okolice ekspresu do kawy, przejście między biurkami, wejście do toalety i miejsce przy drukarce. W punkcie usługowym: stanowisko pracy, poczekalnia, recepcja, zaplecze i miejsce, gdzie klient odkłada odzież lub torbę.
Trzecia grupa to miejsca pomocnicze, które często są zaniedbywane: schody, progi, magazynki, pomieszczenia gospodarcze, zaplecza, piwnice, wejścia od podwórza i miejsca odbioru dostaw. Pracownik może tam iść z zajętymi rękami, niosąc karton, dokumenty, środki czystości albo sprzęt. Jeśli podłoga jest mokra, nierówna lub słabo oświetlona, ryzyko upadku wyraźnie rośnie.
Jesień i zima są szczególnie trudne dla lokali, do których wchodzą klienci. Mokre buty, parasole, błoto pośniegowe i piasek bardzo szybko pogarszają stan podłogi przy wejściu. Nawet jeśli lokal jest czysty rano, po kilku klientach posadzka może być mokra i śliska. W małej firmie, gdzie jedna osoba obsługuje klientów, przyjmuje dostawy i pilnuje porządku, łatwo to przeoczyć.
W takich okresach warto zwiększyć częstotliwość kontroli wejścia. Nie wystarczy położyć wycieraczki raz na cały sezon. Trzeba sprawdzać, czy mata nie jest przemoczona, czy nie przesuwa się pod stopami, czy nie zawija się na rogach i czy nie tworzy dodatkowego ryzyka potknięcia. Zbyt mała albo źle dobrana wycieraczka może dawać fałszywe poczucie bezpieczeństwa.
Jeśli przy wejściu regularnie zbiera się woda, trzeba znaleźć przyczynę. Może drzwi nie chronią przed nawiewaniem deszczu. Może brakuje zadaszenia. Może klienci od razu wchodzą na gładką posadzkę, zanim zdążą oczyścić buty. Może personel nie ma ustalonej zasady częstego przecierania strefy wejścia. Takie drobne sprawy mają duże znaczenie, bo wejście jest miejscem, przez które przechodzi każdy klient i pracownik.
Świeżo umyta podłoga może być równie niebezpieczna jak podłoga zabrudzona. W wielu mikrofirmach sprzątanie odbywa się w trakcie pracy: rano przed otwarciem, między klientami, po rozlaniu płynu albo pod koniec dnia, gdy lokal nie jest jeszcze zamknięty. Jeśli mokra powierzchnia nie jest oznaczona, osoba wchodząca do pomieszczenia może nie mieć szansy zauważyć zagrożenia.
Ostrzeżenie o mokrej podłodze nie powinno być dekoracją stojącą gdzieś w kącie. Musi być ustawione tak, aby osoba zbliżająca się do mokrego miejsca faktycznie je zobaczyła. Jeśli mokry jest długi fragment korytarza, jedno ostrzeżenie za rogiem może nie wystarczyć. Jeśli sprzątane jest wejście, trzeba pomyśleć zarówno o osobach wchodzących, jak i wychodzących.
Warto też dobrać sposób sprzątania do godzin pracy. Jeśli lokal jest otwarty dla klientów, lepiej sprzątać fragmentami, a nie moczyć od razu całe przejście. Nie powinno się zostawiać mokrej podłogi bez nadzoru w miejscu intensywnego ruchu. Jeżeli używany środek czyszczący pozostawia śliską warstwę, trzeba zmienić sposób mycia, proporcje preparatu albo sam preparat.
Rozlana kawa, woda z dystrybutora, płyn do mycia szyb, środek dezynfekujący, olej, preparat kosmetyczny, mokry ślad po parasolu albo resztki produktu na podłodze mogą wydawać się drobnostką. W praktyce każda taka sytuacja wymaga szybkiej reakcji. Niebezpieczne jest odkładanie sprzątania „na za chwilę”, bo właśnie w tej chwili ktoś może przejść przez zabrudzone miejsce.
W małej firmie pracownicy powinni wiedzieć, że rozlany płyn usuwa się od razu albo przynajmniej natychmiast zabezpiecza miejsce. Jeśli pracownik nie może odejść od klienta, powinien mieć możliwość poproszenia drugiej osoby o pomoc albo czasowo ograniczyć dostęp do niebezpiecznego fragmentu podłogi. Najgorsze jest udawanie, że problem nie istnieje, bo plama jest mała.
Niektóre zabrudzenia są szczególnie zdradliwe, bo trudno je zauważyć. Przezroczysty płyn na jasnej posadzce, środek dezynfekujący, woda przy wejściu, tłusta plama lub resztki folii mogą być niewidoczne z kilku kroków. Dlatego w miejscach narażonych na takie sytuacje trzeba utrzymywać większą czujność, a nie polegać wyłącznie na tym, że „przecież widać”.
Poślizgnięcia i potknięcia nie wynikają wyłącznie z mokrej powierzchni. Bardzo często przyczyną jest to, co leży na podłodze. W małych firmach typowe są kartony po dostawie, kawałki taśmy, folia stretch, wypełniacze opakowań, torby, przewody, ładowarki, listwy zasilające, środki czystości, wiadra, odkurzacze i drobne narzędzia. Każdy z tych przedmiotów może stać się przeszkodą.
Szczególnie niebezpieczna jest folia stretch, bo potrafi być prawie niewidoczna i śliska. Jeśli po rozpakowaniu dostawy zostanie na podłodze, pracownik albo klient może stanąć na niej i stracić równowagę. Podobnie działa płaski karton, który przesuwa się po gładkiej posadzce. To nie są odpady, które można zostawić do sprzątnięcia „po wszystkim”. Trzeba je usuwać na bieżąco.
Przewody też wymagają uwagi. Kabel poprowadzony przez przejście, ładowarka leżąca przy ladzie, przedłużacz rozciągnięty do tymczasowego stanowiska albo przewód od odkurzacza w miejscu ruchu klientów to prosta droga do potknięcia. Jeśli przewód musi przechodzić przez strefę komunikacji, powinien być zabezpieczony odpowiednią osłoną albo poprowadzony inaczej. Najlepiej jednak tak organizować stanowiska, aby kable nie przecinały przejść.
Podłoga może być niebezpieczna także wtedy, gdy jest sucha. Nierówne płytki, ubytki w posadzce, wystające progi, źle zamocowane listwy, uszkodzona wykładzina, zawinięty dywanik albo ruchoma mata mogą powodować potknięcia. Właściciel firmy często przyzwyczaja się do takich miejsc i przestaje je zauważać. Klient albo nowy pracownik nie ma takiej pamięci przestrzeni.
W małej firmie warto regularnie przejść po lokalu i spojrzeć na podłogę tak, jakby widziało się ją pierwszy raz. Czy przy wejściu nie ma progu, o który łatwo zahaczyć? Czy mata leży stabilnie? Czy listwa przy drzwiach nie odstaje? Czy płytka nie jest pęknięta? Czy wykładzina nie faluje? Czy schodek jest dobrze widoczny? Takie miejsca trzeba naprawić, oznaczyć albo zabezpieczyć.
Szczególnej uwagi wymagają różnice poziomów. Nawet niski próg może być problemem, jeśli znajduje się w miejscu ruchu klientów, jest słabo widoczny albo kontrastuje z podłogą zbyt słabo. Schody i pojedyncze stopnie powinny być dobrze oświetlone i łatwe do zauważenia. Nie powinno się zastawiać ich kartonami, stojakami reklamowymi, donicami ani sprzętem.
W wielu mikrofirmach nie myśli się o obuwiu jako o elemencie bezpieczeństwa. Tymczasem przy pracy na gładkich posadzkach, w gastronomii, usługach, przy sprzątaniu, dostawach lub w miejscach, gdzie okresowo pojawia się wilgoć, rodzaj obuwia może mieć duże znaczenie. Buty z bardzo śliską podeszwą, niestabilne obuwie, klapki albo wysokie obcasy mogą zwiększać ryzyko upadku.
Nie w każdej firmie konieczne jest obuwie robocze. Trzeba jednak ocenić, jakie są realne warunki pracy. Jeśli pracownik często porusza się po zapleczu, przenosi paczki, obsługuje klientów przy wejściu, sprząta mokrą podłogę albo pracuje w miejscu, gdzie posadzka bywa śliska, obuwie powinno zapewniać stabilność. W niektórych branżach odpowiednio dobrane obuwie może być ważnym środkiem ograniczającym ryzyko.
Warto też ustalić zasady dotyczące obuwia prywatnego, jeśli pracownicy używają go w pracy. Nie chodzi o przesadną kontrolę, ale o uniknięcie sytuacji, w której ktoś wykonuje obowiązki w butach zupełnie niedostosowanych do warunków. Jeśli firma wymaga określonego wyglądu stroju, powinna jednocześnie pamiętać o bezpieczeństwie, a nie tylko o estetyce.
BHP kojarzy się głównie z pracownikami, ale w lokalu usługowym, sklepie czy biurze obsługi trzeba myśleć również o klientach i innych osobach odwiedzających firmę. Klient może nie znać układu pomieszczeń, nie wiedzieć o progu, nie zauważyć mokrej podłogi, potknąć się o karton przy wejściu albo poślizgnąć na folii zostawionej po dostawie.
Właściciel firmy powinien szczególnie dbać o strefy dostępne dla osób z zewnątrz. Przejście od drzwi do lady, poczekalnia, dojście do toalety, miejsce odbioru zamówień, wejście do gabinetu i okolice ekspozycji powinny być wolne od przeszkód. Jeżeli w danym miejscu chwilowo pojawia się zagrożenie, trzeba je oznaczyć albo ograniczyć dostęp.
Warto pamiętać, że klient nie musi przewidywać firmowych prowizorek. Jeśli kartony stoją w alejce, mata się zawija, przewód leży przy kasie albo podłoga jest mokra po sprzątaniu, to nie wystarczy założyć, że „każdy powinien uważać”. Firma powinna stworzyć warunki, w których zwykłe poruszanie się po lokalu nie wymaga omijania pułapek.
W małej firmie nie trzeba tworzyć skomplikowanej procedury, ale warto ustalić proste zasady. Pracownicy powinni wiedzieć, kto odpowiada za sprawdzanie wejścia, kiedy sprząta się mokre miejsca, gdzie są środki czystości, gdzie stoi znak ostrzegawczy, jak zabezpieczyć rozlany płyn i komu zgłosić uszkodzenie podłogi.
Praktyczna instrukcja może obejmować kilka podstawowych zasad:
Najważniejsze jest to, aby zasady były rzeczywiście stosowane. Jeśli znak ostrzegawczy stoi na stałe w kącie i nikt go nie używa, nie spełnia swojej funkcji. Jeśli pracownik widzi rozlany płyn, ale uznaje, że sprzątanie nie należy do jego obowiązków, ryzyko pozostaje. W małej firmie odpowiedzialność musi być jasna, ale reakcja powinna być szybka.
Poślizgnięcia, potknięcia i upadki powinny być uwzględnione w ocenie ryzyka zawodowego, jeśli mogą wystąpić na danym stanowisku. W praktyce dotyczy to bardzo wielu miejsc pracy. Sprzedawca porusza się po sklepie i zapleczu. Pracownik biurowy chodzi do drukarki, kuchni i archiwum. Kosmetyczka pracuje przy płynach i narzędziach. Pracownik punktu odbioru paczek przenosi kartony. Osoba sprzątająca celowo pracuje na mokrych powierzchniach.
Ocena ryzyka nie powinna ograniczać się do stwierdzenia, że „podłoga jest równa”. Trzeba pomyśleć o realnych sytuacjach: wodzie przy wejściu, myciu podłogi w godzinach pracy, dostawach, progach, schodach, przewodach, matach, oświetleniu i odpadach opakowaniowych. Jeśli któreś z tych zagrożeń występuje, trzeba wskazać działania ograniczające ryzyko.
Właśnie tutaj BHP jest bardzo praktyczne. Dokument powinien prowadzić do konkretnych działań: naprawy ubytku, wymiany maty, wyznaczenia miejsca na dostawy, ustalenia zasad sprzątania, poprawy oświetlenia albo zabezpieczenia przewodów. Sama ocena ryzyka nie zapobiegnie upadkowi, jeśli nie zmieni codziennych nawyków.
Jeżeli dojdzie do poślizgnięcia, potknięcia lub upadku, nie należy ograniczać się do stwierdzenia, że ktoś „nie uważał”. To najłatwiejsze, ale często najmniej przydatne wyjaśnienie. Trzeba sprawdzić, co rzeczywiście się stało. Czy podłoga była mokra? Czy miejsce było oznaczone? Czy przejście było zastawione? Czy mata się przesunęła? Czy pracownik niósł paczkę i nie widział przeszkody? Czy światło było za słabe?
Taka analiza nie służy szukaniu winnego, tylko zapobieganiu powtórce. Jeśli klient poślizgnął się przy wejściu, trzeba sprawdzić wycieraczkę, sprzątanie i oznaczenia. Jeśli pracownik potknął się o przewód, trzeba zmienić prowadzenie kabli. Jeśli ktoś upadł na zapleczu, trzeba sprawdzić porządek, oświetlenie i stan posadzki.
W małej firmie jeden wypadek potrafi bardzo mocno zaburzyć pracę. Nieobecność pracownika, stres, formalności, koszty i napięcia z klientem mogą być dużo bardziej uciążliwe niż wcześniejsze uporządkowanie podłogi, wymiana maty czy wprowadzenie jasnej zasady sprzątania rozlanych płynów.
Mikroprzedsiębiorca może szybko sprawdzić, czy lokal nie tworzy niepotrzebnego ryzyka. Warto zrobić taki przegląd o różnych porach: rano, w trakcie pracy, po dostawie, w deszczowy dzień i po sprzątaniu. Dopiero wtedy widać, gdzie naprawdę pojawiają się problemy.
Pomocne są proste pytania:
Jeśli odpowiedzi pokazują powtarzające się problemy, warto działać od razu. Czasem wystarczy większa mata, lepsze miejsce na paczki, znak ostrzegawczy, naprawa listwy, dołożenie oświetlenia albo zmiana zasady sprzątania. Proste rozwiązania są często najskuteczniejsze, jeśli naprawdę się je stosuje.
Śliska podłoga, mokre wejście, karton w przejściu czy przewód przy ladzie mogą wydawać się drobiazgami. W praktyce są to typowe przyczyny wypadków, którym można zapobiegać bez dużych kosztów. W małej firmie szczególnie ważna jest szybkość reakcji. Zagrożenie trzeba zauważyć, oznaczyć, usunąć i zapamiętać, aby nie wracało każdego dnia.
Dobre BHP nie polega na tym, że lokal wygląda idealnie tylko podczas kontroli. Chodzi o codzienny porządek: suchą i czystą podłogę, wolne przejścia, stabilne maty, widoczne progi, bezpieczne przewody i pracowników, którzy wiedzą, że rozlany płyn to sprawa pilna. Taki porządek chroni nie tylko pracowników, ale także klientów i inne osoby odwiedzające firmę.
Dla mikroprzedsiębiorcy to jeden z najprostszych obszarów do poprawy. Nie trzeba wielkiego budżetu, żeby zmniejszyć ryzyko poślizgnięć i potknięć. Trzeba tylko przestać traktować podłogę jak neutralne tło. To powierzchnia, po której codziennie poruszają się ludzie. Jeśli jest mokra, śliska, nierówna albo zastawiona, staje się realnym zagrożeniem. Jeśli jest utrzymana w dobrym stanie, dobrze oświetlona i wolna od przeszkód, pomaga firmie działać bezpieczniej i spokojniej.
Specjaliści z zakresu BHP są do Twojej dyspozycji, czekamy na kontakt by udzielić Ci praktycznej pomocy.
O firmie
Szkolenia BHP
Szkolenia PPOŻ
Inne szkolenia© Soluma BHP | We are Soluma Group
Formularz kontakt
bok@soluma.pl
